Brexit zit muurvast; tijd voor Plan B

Temidden van alle drukte op het bedrijf hebben jullie mogelijk het nieuws meegekregen over de Brexit. Britse zwaargewichten stappen op; de positie van de Britse minister-president Theresa May wankelt. Ondertussen heeft ze wel aangekondigd met een standpunt te komen waarmee ze de onderhandelingen in Brussel wil gaan voeren. Daarmee vergeleken is het gevecht in haar eigen partij van de “Conservatives” nog maar een eitje.

 

LTO organiseerde de afgelopen weken samen met onder andere werkgeversorganisatie VNO-NCW en de Nederlandse overheid een aantal voorlichtingsbijeenkomsten. Onlangs spraken we met een delegatie van de National Farmers’ Union van Engeland. De voorzitter Minette Batters kwam hiervoor naar Den Haag. Op 9 juli vergaderde de taskforce Brexit van de Europese koepel Copa-Cogeca in Brussel. In deze update kort een paar punten.

 

1.      De echte onderhandelingen zijn nog steeds niet begonnen

 

Vergeet wat jullie tot nu toe hierover hebben gelezen in de media. De Britse regering gaat  rollebollend over straat. Het enige dat Theresa May in haar zetel houdt, is de angst van haar partij voor een regering onder leiding van Jeremy Corbyn van de sociaal-democraten. Maar ook hij wil een Brexit, zij het een zachte. Kortom, dit verandert voorlopig niet.

 

2.      Brexit vindt plaats op 29 maart 2019

 

Dat wisten we al een tijdje. De klok tikt, zeg maar. Nu is er in principe een politiek akkoord tussen EU en het VK (Verenigd Koninkrijk) om de status quo tot eind 2020 te handhaven. De handel zou voorlopig dus ongestoord door moeten kunnen gaan.

Maar: dan moet er een akkoord zijn over de terugtrekking van het VK uit de EU. Politiek kan je wel iets afspreken, maar dan moet het ook allemaal nog praktisch kunnen. De EU wil dit graag op de Europese Raad van regeringsleiders van 18 oktober 2019 aftikken. Dan moet er dus een inhoudelijke tekst zijn waar iedereen het over eens is. Daar is nog lang geen sprake van.

Waarom in oktober al? Omdat de nationale parlementen van de 27 EU-lidstaten en het Europees Parlement de tijd moeten hebben om hun standpunt te bepalen. Daarvoor moet het Brexit juridisch gescreend worden en vervolgens vertaald worden.

In theorie zou de Europese Raad in december 2019 ook kunnen besluiten. Maar de tijd wordt dan erg krap.

Het is voor boeren en tuinders ook wel erg handig om eind 2018 te weten welke kant het op gaan. Je moet immers keuzes maken voor 2019.

 

3. Wat willen de Britten eigenlijk?

 

De huidige Britse regering ziet het zitten om de handel in land- en tuinbouwproducten met de EU gewoon vrij te laten. Dat is heel goed nieuws. Even onder voorbehoud dat de regering van Theresa May niet valt natuurlijk.

Het stuk waarmee ze vorige week kwam bevat namelijk ook elementen die de Brexiteers moeten paaien. Zoals de vrijheid om zelf met andere landen, zoals de Verenigde Staten, een handelsakkoord te sluiten. Daar gaat de EU nooit mee akkoord. De Britten hebben interessante ideeën over electronische ‘tracking & tracing’ van producten die het land importeert uit bijvoorbeeld de VS, maar dit wordt in Brussel gezien als “hocus pocus”. En voor de (Noord-)Ieren, met hun meer dan 200 grensovergangen, is dit onhaalbaar. Het alternatief is dat Noord-Ierland feitelijk onder controle komt van de EU, maar dat zou in Westminster politieke zelfmoord zijn.

 

4. Okay, dit werkt niet. Wat is ons “Plan B”?

 

Allereerst: we mogen de hoop op een ordentelijk Brexit akkoord natuurlijk niet verliezen. LTO Nederland en de NFU zijn het er over eens dat de handel in land- en tuinbouwproducten ongehinderd door moeten kunnen gaan. Dat moet ook, want het Nederlandse agrarisch belang is 8 miljard euro per jaar: vooral groenten- en fruitproducten, bloemen en planten, vleesproducten, aardappelen, kaas, suiker, zaden en pootgoed. We weten ook dat onder druk alles vloeibaar wordt. In Brussel wordt wel eens vaker nachtelijk doorvergaderd.

 

Maar de kans op een ‘harde Brexit’, dus een scenario zonder wederzijds goedgekeurde deal, is op dit moment reëel. Veel boeren en tuinders moeten in oktober en november al besluiten nemen over het volgende jaar: bouwplan, dierplanning, rassenkeus, insemineren, enzovoorts.  We willen niet dat het probleem straks over de schutting gegooid wordt op het erf van onze boeren en tuinders: “sorry, er is een probleem aan de grens”.

Daarom is er behoefte aan een Plan B. Dat komt plat gezegd neer op het volgende: alle bedrijven met business in het VK gaan in overleg met hun klanten en partners, douane en inspectiediensten over wat ze in het geval van een ‘no-deal Brexit’ gaan doen.

 

Wacht hiermee niet tot 28 maart 2019, want dan sta je achteraan in de wachtrij. En stel vooral deze vraag aan jouw afnemer: “Wat spreken wij af, als het straks onverhoopt mis gaat?”. Het goede nieuws is dat de Nederlandse douane en inspectiediensten al extra personeel aan het werven en trainen zijn. Zij overleggen sinds enige tijd ook met hun Britse collega’s.

 

Om je alvast op het goede spoor te zetten: doe de “Brexit Impact Scan”. Die vind je op:

https://rvo.regelhulpenvoorbedrijven.nl/brexitimpactscan/#/welkom.

 

Vragen? Stel ze gerust!

 

Klaas Johan Osinga is lobbyist voor LTO Nederland in Brussel.

kjosinga@lto.nl

 

 

 

12 juli 2018

BRON:
Klaas Johan Osinga
Naar boven