De PAS staat onder druk, en nu?

De Nederlandse stikstofregels, beter bekend als de PAS, staan onder druk. Deze week oordeelde het Europese hof dat de PAS in principe geschikt is om de regels mee uit te voeren maar dat de voordelen van de maatregelen wel wetenschappelijk aangetoond moeten worden. Het is nu aan de Nederlandse rechters om te beoordelen of die wetenschappelijke onderbouwing van de PAS voldoende is.

Stikstof is een belangrijke voedingsstof voor planten, maar te veel kan schadelijk zijn voor de natuur. De Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) regelt de balans tussen stikstofuitstoot in de natuur versus de economische belangen in Nederland zoals verkeer, industrie en landbouw. Nederland gebruikt sinds 2015 de PAS als basis voor de stikstofregels. Doel van de PAS is het sterker maken van de Europees beschermde natuurgebieden (Natura2000-gebieden).

En die PAS staat onder druk. De Raad van State heeft vragen gesteld over de wetenschappelijke onderbouwing van de stikstofregels. Het gaat daarbij vooral om maatregelen die worden genomen om de natuur te verbeteren terwijl niet wetenschappelijk onderbouwd is of die maatregelen ook daadwerkelijk de natuur helpen. De Raad van State heeft wel vragen gesteld maar zelf geen conclusies getrokken. Ze lieten dit over aan het Europese hof. Deze heeft woensdag 7 november uitspraak gedaan.

In principe geschikt
De Europese rechters zijn van mening dat de PAS in principe geschikt is om de Europese natuurregels (Habitatrichtlijn) mee uit te voeren. Maar legt de zaak verder weer terug bij de Raad van State voor een eindoordeel. Naar verwachting hebben de Nederlandse rechters nog een half jaar nodig om tot dit eindoordeel te komen.

Wat betekent dit nu voor boeren? Voorlopig nog niets. Mogelijk dat nieuwe vergunningsaanvragen extra getoetst gaan worden. Dat hangt van de provinciebesturen af. Het provinciebestuur van Noord-Brabant had op voorhand al alle vergunningsaanvragen in de ijskast gelegd. Niet verrassend, het is bekend dat deze provincie alles aangrijpt om de veehouderij terug te dringen.

Ontwikkelruimte
LTO Nederland was bij de ontwikkeling van de PAS betrokken en heeft de PAS ook altijd ondersteund. Vele duizenden agrarische bedrijven hebben nu een Natuurbeschermingswetvergunning of melding gebaseerd op de PAS en vaak ook nog ontwikkelruimte gekregen. Voorheen was de bestaanszekerheid van veel veehouderijbedrijven nabij natuurgebieden als gevolg van allerlei juridisch getouwtrek onzeker geworden.
De extra ontwikkelruimte die de PAS de veehouderij heeft geboden, was op voorwaarde dat de veehouderij versneld zou verduurzamen. Met het Rijk is afgesproken om de komende jaren 10 kiloton aan ammoniak te reduceren. Daarvoor zijn onder andere de eisen voor nieuwe stallen al aangescherpt en wordt de sleepvoet binnenkort verboden. Ten aanzien van bemesten en beweiden zien we nog steeds mogelijkheden om deze vrij te stellen van de vergunningplicht. Dat kan met goed onderbouwde nationale of provinciale regels, bijvoorbeeld met extra onderbouwingen in de Natura 2000 beheerplannen.

LTO Nederland concludeert dat het Europese Hof helder aangeeft dat niet het Europese Hof maar Raad van State zelf aan zet is om een eindoordeel over de PAS te geven. Daar is het wachten nu op.

08 november 2018

BRON:
Trienke Elshof
Naar boven