‘It’s the food, my friend’, veel discussie maar weinig nieuws

Zevende debat over landbouw en voedsel in Amsterdam

De start van een nieuwe debatreeks ‘It’s the food, my friend’ was een voortzetting van de vorige zes: veel positief wensdenken, volle zaal met aandachtig gehoor, maar weinig aansluiting met waar landbouw en voeding al mee bezig zijn. De zevende ronde in de Rode Hoed in Amsterdam was gisteravond het tafereel van veel discussie, maar weinig nieuws.

De ethisch-filosofische aftrap door professor Matthijs Schouten van Wageningen UR, ‘landbouwcultuur, vlees en ethiek’, zal bedoeld zijn geweest om de geesten los te maken. Hij begon met het bijbelboek Genesis en eindigde met een pleidooi om ‘externaliteiten’ mee te rekenen in de kostprijs: “De prijs van voedsel moet omhoog”. Debatleider Felix Rottenberg vertaalde dit in “hef belasting”. De zaal: “We bespraken dit zeven jaar geleden toch ook al? Zijn we niet in kringetjes aan het discussiëren?” Schouten denkt dat in de afgelopen zeven jaar toch wel wat gebeurd is: “We zijn van 5% naar 15-20% duurzame consumptie gegaan. Bij 30% bereiken we het omslagpunt”.

Drie sprekers mochten reageren op Schouten: Jaring Brunia (melkveehouder), Lotte Wouters (cateraar, en afkomstig uit de Youth Food Movement die ‘partner’ is van het debat) en Tjeerd de Groot (Nederlandse Zuivel Organisatie, tevens medefinancier van het debat). Brunia vertelde over ‘strip grazen’, waar hij vijf maal per dag de draad voor verzet in het weiland. Tevens heeft hij één hectare grond vernat voor de weidevogels. Hij krijgt hiervoor subsidie vanuit het Europese Landbouw Beleid (GLB).

Iets hogere melkprijs
Volgens de veehouders is 90% voerproductie van eigen grond het minimum, voor het resterend deel zou hij graag binnen zijn provincie Fryslân blijven: “Maar de akkerbouw moet zich dan ook aanpassen”. Voor zijn ‘pure graze system’ krijgt hij een iets hogere melkprijs van zijn afnemers. Brunia gaf toe dat veel andere melkveehouders nog niet overtuigd zijn: “Mijn productie is laag”.

Tjeerd de Groot (NZO) schetste een positief beeld van de Nederlandse melkveehouderij: “We zijn een grondgebonden sector, onze uitgangspositie is nog steeds goed. De uitstoot van broeikasgas per liter melk is in India zes maal zo hoog als in Nederland”. Zaal: “Moet onze biodiversiteit dan maar wijken voor onze efficiency? En moeten we de Indiase productiviteit maar laten wat-ie is?”. Antwoord: nee, zowel in India als Nederland moet er iets gebeuren. Verder moet de meerwaarde van Nederlandse melk volgens De Groot beter aan de boeren uitgelegd worden. In een boerenzaal zou trouwens onmiddellijk de vraag gesteld zijn waarom de Nederlandse melk dan nu niet meer opbrengt.

Statisch
Andere vraag uit de zaal: waarom noemt De Groot de biologische landbouw niet? Zijn reactie: “De biologische sector is statisch. Je moet voldoen aan een pakket regelgeving. Maar op sommige punten is de gangbare veehouderij verder dan de biologische. Wij proberen 18.000 melkveehouders mee te krijgen. Het gaat met kleine stappen. We zijn nu zelfs afhankelijk van de overheid om tot fosfaatrechten te komen.”

De avond vorderde maar het debat leidde niet tot een concrete conclusie. “It’s the Food” draait om de hete brij heen. Zo werd de Nederlandse beleidsregel Duurzaamheid en Mededinging – die de mededinging ruimte biedt om concurrenten afspraken te laten maken over duurzaamheid, zoals “De Kip van Morgen” – niet genoemd. Zeventien organisaties, waaronder LTO, hebben net meegedaan aan een nieuwe inspraakronde. Daar zijn trouwens ook wetenschappers bij die vinden, dat er aan de mededinging niet getornd moet worden. Het zou goed zijn hun alternatieve ideeën eens in de Rode Hoed te horen.

Maar de initiatiefnemers van deze nieuwe serie landbouw- en voedseldialogen, te weten CLM, Ecominds en Felix Rottenberg, lijken beducht voor teveel beleidsinhoudelijke discussie. Alleen De Groot noemde heel even de rol van Brussel – waar het EU-landbouwbeleid (GLB) wordt gemaakt en waar handelsoverleg wordt gevoerd met landen als Japan, Canada en de VS.

Vluchtelingen en landbouw
De debatreeks parkeert het onderwerp nu even. Op 14 maart a.s. krijgt de vraag ‘waarheen met ons voedselsysteem’ een heel andere lading: ‘vluchtelingen en landbouw’. Is het ‘verval van de landbouw’ een onderbelichte oorzaak van de vluchtelingencrisis? Op 29 maart a.s. gaat het debat over gezondheidsaspecten en op 19 april over bacteriën. De finale, met staatssecretaris Martijn van Dam (EZ), vindt plaats op 21 mei a.s. onder de titel: “Naar een ecologisch houdbaar landbouw- en voedselsysteem”.

Klaas Johan Osinga,
(Internationale Zaken LTO Nederland)

01 maart 2016

BRON:
Naar boven