Blinde Brexit voor de boeg

Na een turbulente week in de Britse politiek moet de conclusie helaas zijn dat een zachte Brexit niet dichterbij gekomen is. Er is op dit moment in het Britse Lagerhuis geen meerderheid voor de deal die Brussel en het Verenigd Koninkrijk (VK) bereikt hebben. Dat betekent voortdurende onzekerheid voor ondernemers. Deze Brexit-update behandelt de situatie in de vorm van een aantal vragen en antwoorden.

Wat gaat er nu gebeuren?

We weten niet wanneer het Britse Lagerhuis gaat stemmen over de bereikte Brexitdeal. Het Britse Lagerhuis is uiterlijk op 21 januari 2019 een “meaningful vote” beloofd, maar dat was oorspronkelijk bedoeld in het geval er nog géén deal zou liggen. Deze deadline wordt door Theresa May nog wel genoemd maar is niet hard.

Theresa May hoopt dat door te wachten, het aantal opties voor de Britse politiek afneemt totdat er alleen nog maar gekozen kan worden tussen de deal en een ‘blind Brexit’. Maar dat is een gok. Als Labour een motie van wantrouwen in stemming brengt, kan het zelfs zo zijn dat de regering valt. Resultaat kan dan zijn dat VK en EU de artikel 50 procedure tijdelijk bevriezen in afwachting van een nieuwe Britse regering. Langer dan tot eind mei 2019 kan dat niet duren in verband met de Europese verkiezingen.

Als de deal er door komt, zijn we dan veilig?

Voorlopig. Als de gok van May goed uitpakt, winnen we in ieder geval 21 maanden zonder grenscontroles en –inspecties. Dan geldt tot 1 januari 2021 de huidige situatie. De termijn kan zelfs worden verlengd tot 1 januari 2023 als de onderhandelingen over de nieuwe handelsrelatie tussen VK en EU op 1 juli 2020 nog niet ver genoeg zijn. Kortom: hier hebben we op korte termijn enorm veel belang bij. Dit was en is de inzet van LTO. Hiervoor hebben we in Den Haag, Brussel en Londen geijverd in samenwerking met o.a. de Britse landbouworganisatie NFU en onze Europese koepel COPA-COGECA.

Kern van de huidige deal is dat er nog geen keuze gemaakt wordt uit ‘Global Britain’ (een VK dat zelf wereldwijd handelsakkoorden sluit, maar dan met een harde grens met de EU) en een ‘Noors’ model waarbij het VK dicht bij Europa blijft met open grenzen, geen heffingen en een minimum aan grensformaliteiten. Daarover zouden de onderhandelingen vanaf april 2019 moeten gaan.

Als de deal strandt, wat dan?

Dan komen we in een ongekende situatie. Brussel gaat niet heronderhandelen; er is geen plan B. Brexit is een feit op 29 maart om 24 uur (23 uur in het VK). Vanaf dan zou het VK een land zijn zonder formele handelsafspraken met de EU. We vallen dan terug op de afspraken van de wereldhandelsorganisatie WTO. Dat betekent:

  • aan de grens zouden dan per 30 maart importtarieven (of: douanetarieven) geheven worden. Het VK gaat dan de import vanuit de EU belasten met een percentage. Per product verschilt het bedrag. Voor sierteelt gaat het om ongeveer 8%, aardappelproducten rond de 14% en kaas zit op 120%. Dit zou onmiddellijk vele honderden miljoenen euro’s toevoegen aan het systeem. Hiermee zou het VK voor veel sectoren oninteressant worden. Er zullen dan andere markten gezocht moeten worden waar dan natuurlijk prijsdruk ontstaat. Tomaten, bloemen en uien moeten een andere kant op. Heel Europa zou dan last krijgen van ernstige instabiliteit van markten. Boeren en tuinders, ook zij die niet produceren voor de Britse markt, gaan dat dan snel merken: dalende afzetprijzen en potentieel een inkomenscrisis.
  • Daarnaast moeten inspectiediensten zoals NVWA en KCB producten gaan controleren op ziekten en plagen (sanitaire en fytosanitaire standaarden, vaak aangeduid als SPS). Er moeten exportcertificaten komen; zonder dat mag het product niet weg. Vraag is of die certificaten op tijd beschikbaar zijn. Dit hangt af van de medewerking van de Britse autoriteiten, waarvan we vermoeden dat die er nog lang niet klaar voor zijn. Er wordt nu volop personeel geworven (fytosanitaire inspecteurs, dierenartsen) maar zij moeten nog getraind worden. Bovendien is er zorg dat de IT-systemen het op 30 maart nog niet doen en dan strandt het daar op.
    Deels gaat onze export naar het VK via veerboten en deels via de Kanaaltunnel. Over hoe het in andere EU-lidstaten gaat met de voorbereidingen, bestaan veel vragen. Als de autoriteiten in het ene land veel soepeler gaan opereren dan in het andere, krijg je een ongelijk speelveld.

Het is u duidelijk dat al deze controles zouden gaan zorgen voor vertragingen, uitval en bureaucratie. Kortom: kosten en zorgen. Zo’n WTO-Brexit moet ten koste van alles vermeden worden. Niemand wilt dit, behalve die ene groep Brexiteers in het Britse parlement. Maar zeker zijn we niet.

Wat moet ik nu?

LTO kan zich goed voorstellen dat u wel eens een keer moe wordt van al het Brexit-gedoe en dat u denkt van: ‘ik hoor het wel als het zo ver is’. Hoe lastig ook, het is belangrijk dat u nu niet de kop in het zand steekt. Dit kan u veel geld besparen.

Als u dit nog niet gedaan heeft, voer dan het volgende gesprek met uw coöperatie/telersvereniging/ lijnrijder/exporteur/verwerker:

  • Ben je met Brexit bezig? Waarom nog niet? Zo ja, wat kan ik op 30 maart verwachten?
  • Wat kan ik nu al doen om de scherpe kantjes van de Brexit af te halen?
  • Wat spreken wij nu af over de leveringen/prijs, mocht de Brexit helemaal in de soep lopen?

Stel dit gesprek niet langer uit!

Wat gebeurt er de komende weken?

Het Britse parlement gaat op 20 december met reces. Ondanks al het gerommel in Westminster lijkt het er niet op dat er voor de Kerst besluiten vallen. Hopelijk zullen de Britse politici onder de kerstboom tot bedaren komen en hun knopen gaan tellen. Het blijft speculeren.

Zoals reeds aangegeven is een zachte deadline van 21 januari voor het Lagerhuis om te gaan stemmen over de deal met de EU. Het valt dan te hopen dat alle andere opties (nieuw referendum, heronderhandelen met de EU, etc.) dan van tafel zijn verdwenen zodat de keuze alleen nog is tussen de DEAL en het RAMPscenario. En dat verstandige parlementsleden van meerdere politieke partijen dan voor de vereiste meerderheid gaan zorgen, in het nationale belang.

Door de enorme instabiliteit van de Britse politiek kan het echter anders lopen, met een Theresa May die tot aftreden wordt gedwongen. Dan kan het nog alle kanten op.
De Britse regering heeft zelfs het recht om tot 29 maart de hele Brexit te herroepen. Onwaarschijnlijk, maar volgens het Europese Gerechtshof kan het. Hiervoor bestaat nu geen meerderheid in de Britse politiek.

De Europese Unie zal zich de komende weken terughoudend opstellen en afwachten wat er in Londen gebeurt. Geen nieuwe onderhandelingen.
Als er ontwikkelingen zijn, komt op deze site een nieuwe update. Vragen en opmerkingen zijn welkom!

14 december 2018

BRON:
Klaas Johan Osinga

Nieuws

Politiek brexit drama levert nog steeds geen duidelijkheid

donderdag 17 januari 2019 – Als er over de brexit een film gemaakt wordt, hoeft er niets meer aan het script toegevoegd te worden.

LTO Nederland: handel VK moet ongestoord door kunnen gaan

dinsdag 15 januari 2019 – Nu het Britse Lagerhuis tegen het terugtrekkingsakkoord tussen de EU en het VK heeft gestemd nemen de zorgen voor Nederlandse boeren en tuinders toe. Het VK is ...

Brexit: voortdurende politieke chaos in Westminster; grotere kans op uitstel

vrijdag 11 januari 2019 – Het Britse Lagerhuis (House of Commons) stemt op dinsdag 15 januari definitief over Theresa May’s deal met Brussel over de Brexit.

Blinde Brexit voor de boeg

vrijdag 14 december 2018 – Na een turbulente week in de Britse politiek moet de conclusie helaas zijn dat een zachte Brexit niet dichterbij gekomen is.

Brexit stemming op 11 december: riemen vastmaken

donderdag 6 december 2018 – Op 11 december stemt het Britse Lagerhuis over het akkoord tussen de Britse regering en de EU27 over de Brexit.

Britse Lagerhuis stemt vóór de Kerst over Brexitdeal

maandag 26 november 2018 – Het is positief dat de EU en de Britse regering het eens zijn geworden over een terugtrekkingsakkoord.

Brexitdeal weer stapje dichterbij, maar grootste hobbel komt nog

donderdag 22 november 2018 – De EU en het Verenigd Koninkrijk (VK) zijn het eens geworden over een tekst over hun toekomstige relatie. Van groot belang voor Nederlandse boeren en tuinders, ...

Brexitdeal cruciaal voor Nederlandse boeren en tuinders

donderdag 15 november 2018 – Nederlandse boeren en tuinder hebben groot belang bij de zachte Brexitdeal. Als de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk inderdaad tot een deal komen kan de handel met het VK na 29 maart 2019 voorlopig ‘gewoon’ door gaan, in ieder geval tot eind 2020. ...

Brexit: Onzekerheid groeit

maandag 22 oktober 2018 – LTO wil dat de handel met het VK ongehinderd door kan gaan na 29 maart 2019. Hierover hebben we snel duidelijkheid nodig want boeren en tuinders plannen nu hun ...

Grote zorg om voortgang Brexit

woensdag 17 oktober 2018 – LTO Nederland heeft grote zorgen om de voortgang van de Brexit en vooral de voortdurende onzekerheid.

‘Brexit spannend voor de export van voeding, planten en bloemen’

donderdag 28 juni 2018 – Zo’n 10% van de Nederlandse agrarische export gaat naar het Verenigd Koninkrijk (VK) en Nederland is de grootse agro-exporteur naar het VK. Per jaar gaat er ...

AGRO en BREXIT met Minister Carola Schouten

vrijdag 1 juni 2018 – Het uittreden van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie, Brexit, kan een grote impact hebben op de agrarische sector al geheel en op individuele ...

‘Laat uw informeren over gevolgen Brexit’

donderdag 3 mei 2018 – LTO Nederland organiseert samen met Rabobank, ING, ABN-AMRO en de Rijksoverheid vijf regionale bijeenkomsten over de gevolgen van de Brexit voor ondernemers. ...

LTO Nederland vraagt aandacht voor gevolgen Brexit

donderdag 3 mei 2018 – “De land- en tuinbouw voelt nu al de gevolgen van Brexit, terwijl het Verenigd Koninkrijk tot 29 maart 2019 nog lid is van de Europese Unie. De ...

Informatie over gevolgen van Brexit

maandag 23 april 2018 – VNO-NCW, MKB-Nederland, LTO Nederland, ING, Rabobank, ABN-AMRO en de Rijksoverheid organiseren vijf regionale bijeenkomsten over de Brexit voor ...

Bericht uit Brussel over Brexit

maandag 16 april 2018 – De EU en het VK zijn inmiddels begonnen met gesprekken over de volgende stap: de contouren van het akkoord dat de toekomstige relatie tussen de EU en het VK ...

Blogs

LTO Nederland: handel VK moet ongestoord door kunnen gaan

dinsdag 15 januari 2019 – Nu het Britse Lagerhuis tegen het terugtrekkingsakkoord tussen de EU en het VK heeft gestemd nemen de zorgen voor Nederlandse boeren en tuinders toe. Het VK is ...

Brexit exit?

zaterdag 8 december 2018 – Spannende dagen op dit moment in het Britse Lagerhuis.

Brexit zit muurvast; tijd voor Plan B

donderdag 12 juli 2018 – De kans op een harde Brexit is reëel. Daarom is er behoefte aan een Plan B. Dat komt plat gezegd neer op het volgende: alle bedrijven met business in het VK gaan in overleg met hun klanten en partners, douane en inspectiediensten over wat ze in het geval van een ‘no-deal Brexit’ gaan doen. ...
Naar boven