Klimaatakkoord

Extreme droogte of juist wateroverlast. Fluctuerende en onzekere grondstofprijzen.  De roep om gedwongen inkrimping van de veestapel en het verwijt als sector niets te doen. Dit gaat allemaal direct of indirect over het klimaat en  gaat dus elke agrarisch ondernemer aan.
Daarom heeft LTO Nederland samen met verschillende vaktechnische organisaties en ketenpartijen de belangen van boeren en tuinders tijdens de klimaatonderhandelingen behartigd. De verschillende klimaattafels onder leiding van Ed Nijpels presenteerden in december 2018 het Ontwerp Klimaatakkoord. Zo ook de tafel Landbouw en Landgebruik.
Sinds dat moment is er veel gebeurd. Op 13 maart presenteerden de planbureaus de doorrekening van het ontwerp klimaatakkoord. Het kabinet reageerde daarop. En LTO Nederland heeft op verschillende ledenavonden met u het gesprek gevoerd.
Het is nu tijd om de tussenstand op te maken.
Op 11 april vond een speciaal ‘LTO Klimaatoverleg plaats. Hierbij zijn alle vakgroepen en portefeuilles van LTO samengekomen om de doorrekening, de reactie van het kabinet daarop, en de uitkomsten van de ledenavonden te bespreken. Daar werd op hoofdlijnen het volgende besloten.
1,8 Mton tot 3,5 Mton CO2 reductie haalbaar
LTO Nederland kan akkoord gaan met een reductie van tussen de 1,8 Mton en 3,5 Mton CO2. Die ambitie is haalbaar, ten allen tijde onder de voorwaarde van substantieel extra budget en beleidsruimte voor boeren en tuinders.
De bandbreedte van 1,8 Mton tot 3,5 Mton CO2 komt voort uit de doorrekening van het PBL en de taakstelling. In de doorrekening van het ontwerp klimaatakkoord gaf het PBL aan dat de ondergrens van de opgeschreven maatregelen zou leiden tot een reductie van 1,8 Mton. De 3,5 Mton is de taakstelling zoals die aan de klimaattafel Landbouw en Landgebruik is meegeven.
De maatregelen die moeten leiden tot deze reductie zijn terug te vinden in het ontwerp klimaatakkoord. In de presentatie van LTO Nederland die is gebruikt bij de ledenavonden staat op hoofdlijnen toegelicht door welke sectoren deze ambities zijn ingebracht. Het gaat vooral om de glastuinbouw, varkenshouderij, melkveehouderij en akkerbouw.
Voorwaarden
Betekent zo’n akkoord dat die reductie, los van wat de rest van de wereld doet, gaat worden waargemaakt? In het klimaatakkoord staan verschillende voorwaarden omschreven. Als daar niet aan wordt voldaan door ‘de buitenwereld’ dan zullen boeren en tuinders de reductie ook niet kunnen realiseren.
Het gaat dan onder meer om:
  • Een positief prikkelend instrumentarium bestaande uit (financiële) middelen en beleidsruimte.
  • Een integrale benadering met verbindingen naar andere thema’s en sectoren. Inzet voor klimaat dient immers niet te leiden tot verslechtering in relatie tot andere milieu-, ruimtelijke of maatschappelijke doelen.
  • Andere partijen (keten, Rijk, provincies, gemeentes, waterschappen, ngo’s) nemen ook verantwoordelijkheid en stellen zich naar de land- en tuinbouw op met een positieve attitude.
  • Boeren gaan klimaatmaatregelen niet alleen betalen. Keten, rijk, provincies, gemeentes, waterschappen, ngo’s bieden waar van toepassing ook concrete ruimte in wet- en regelgeving en tevens betalen zij mee aan de kosten die boeren gaan maken.
  • Ruimteclaims op landbouwgrond dienen geminimaliseerd te worden en indien toch financieel gecompenseerd te worden.
Kortom: de sector is bereid zich hard te maken voor een CO2 reductie van 1,8 Mton tot 3,5 Mton CO2, maar zal dit niet alleen en niet onvoorwaardelijk kunnen.
6 Mton op dit moment niet realistisch
LTO Nederland acht een reductie van 6 Mton vooralsnog niet realistisch. Voor de haalbaarheid van die reductie ontbreekt momenteel iedere onderbouwing.
Dat blijkt onder meer uit de doorrekening van het PBL. Daarin schrijven de rekenmeesters:
“De bewegingsvrijheid van boeren om een wending in hun bedrijfsvoering aan te brengen [is] beperkt. Afhankelijkheden van banken, toeleveranciers en verwerkers waardoor de individuele boer niet eenvoudig zijn koers kan verleggen en keuzes uit het verleden maken alternatieve ontwikkelpaden relatief duur, risicovol en onaantrekkelijk. De ruimte om te ondernemen is daardoor voor veel boeren sterk ingekaderd,” aldus het planbureau. “Er komt veel op de sector en het boerenbedrijf af en de regeldruk is hoog.” (bron: PBL)
In de reactie op de doorrekeningen gaf het kabinet aan dat de ambitie van de sectortafel landbouw en landgebruik om extra CO2-reductie te realiseren werd verwelkomd. Om dat mogelijk te maken zou door het kabinet:
“[…] voldoende middelen beschikbaar moeten worden gesteld om de landbouwsector hierbij te ondersteunen. Met het oog hierop zullen plannen worden uitgewerkt waarbij wij goede mogelijkheden zien om hierbij een combinatie te maken met de visie van het kabinet voor een duurzame en sterke kringlooplandbouw.”
Op dit moment zijn die plannen er nog niet, en is nog niet duidelijk wat wordt bedoeld met ´voldoende middelen´. Voordat de sector een reductie van 6 Mton CO2 haalbaar kán achten moet daar meer duidelijkheid over komen.
LTO Nederland blijft dan ook met de keten, het maatschappelijk middenveld, de planbureaus en vooral de politiek en het kabinet het gesprek over het klimaatakkoord aangaan om zo meer duidelijkheid te krijgen.
Vervolg
Het ontwerp klimaatakkoord wordt op dit moment in de Tweede Kamer besproken. Dit gebeurt onder meer in een aantal rondetafelgesprekken. Op 18 april is het rondetafelgesprek over de klimaattafel landbouw. De opening is door Pieter van Geel. Kees van Zelderen, portefeuillehouder Klimaat & Duurzame Energie bij LTO Nederland neemt ook deel aan het gesprek.
Het kabinet is ondertussen bezig met een uitgebreide reactie op het ontwerp klimaatakkoord en de doorrekening daarvan. De laatste signalen zijn dat hier einde mei meer duidelijkheid over komt. LTO Nederland blijft met de verantwoordelijk bewindspersonen het gesprek aangaan over de nadere invulling en borging van de voorwaarden om tot een reductie te komen.
Het is nog niet duidelijk wanneer er een definitief akkoord wordt verwacht. We zullen u de komende tijd blijven informeren als er ontwikkelingen zijn.
Meer informatie
Meer informatie over het ontwerp klimaatakkoord is te vinden op klimaatakkoord.nl.

15 april 2019

BRON:
LTO Nederland

Webinar

Webinar Klimaatakkoord

dinsdag 9 april 2019 –


Naar boven