Meer nationale regie voor bruisende steden en dorpen

Het volgende kabinet moet in samenwerking met ondernemers, lagere overheden en andere stakeholders krachtig inzetten op bruisende, vitale steden en dorpen, vinden MKB-Nederland, VNO-NCW en LTO Nederland. Dat is harde noodzaak, nu steeds meer winkels en kantoren leegstaan, regio’s vergrijzen en krimpen, terwijl de grootste steden juist economische magneten zijn geworden. De situatie vraagt om meer nationale regie om de nodige investeringen en samenwerking te faciliteren. De ondernemersorganisaties stellen voor om in het volgende kabinet daarvoor één bewindspersoon verantwoordelijk te maken.
 
MKB-Nederland, VNO-NCW en LTO Nederland starten vandaag als onderdeel van de campagne NL Next Level met een uitvraag onder ondernemers, gemeenten en andere betrokkenen over hoe Nederland de kansen van grootstedelijke ontwikkeling kan blijven pakken, maar tegelijk ook middelgrote steden en dorpen leefbaar en aantrekkelijk kan houden. De aftrap daarvoor vindt vanmiddag in Den Haag plaats tijdens de bijeenkomst Laat stad en land bruisen.

Tweedeling
Nederland ondergaat momenteel een diepe transformatie. Aan de ene kant is er in meer dan honderd gemeenten een structureel overaanbod van winkels en kantoren. En toch wordt er nog steeds nieuwe capaciteit bijgebouwd. In diezelfde gemeenten trekken jonge mensen weg, met als gevolg dat op verschillende plaatsen het aantal scholen slinkt en voorzieningen verschralen.
Aan de andere kant zijn de grote steden steeds meer de economische trekkers geworden. Van elke 3 euro die we in Nederland verdienen, komen er 2 uit stedelijk gebied. Daar woont nu al 82 procent van onze kenniswerkers. We zien hier recordprijzen voor koopwoningen, een tekort aan huurwoningen en een hoge concentratie toeristen. Als we nu niets doen, wordt die tweedeling alleen maar groter, aldus de ondernemersorganisaties.
 
MKB-Nederland, VNO-NCW en LTO Nederland bereiden daarom een advies voor aan het volgende kabinet om die dreigende tweedeling tegen te gaan. Betere samenwerking tussen rijk, gemeenten en provincies is de eerste vereiste, vinden zij. Dat kan bijvoorbeeld via bestuurlijke afspraken, zoals het verbindend verklaren van regionale samenwerking, de aanwijzing van centrumgemeenten, een sterkere positie van provincies en een duidelijke, overkoepelende landelijke visie. Er is meer landelijke regie nodig, bijvoorbeeld om te voorkomen dat gemeenten onderling met elkaar concurreren in plaats van samenwerken.

Transformatiefonds
De ondernemersorganisaties vinden dat in het volgende kabinet hiervoor één bewindspersoon verantwoordelijk zou moeten zijn. Dat is geen pleidooi voor centralisatie, maar voor coördinatie. Het moet een combinatie zijn van kennis en initiatieven op lokaal en regionaal niveau met ondersteuning en waar nodig doorzettingsmacht vanuit het rijk. Nationale regie is ook nodig om samenwerking en investeringen te faciliteren, bijvoorbeeld om kansloze winkels te verplaatsen en leegstaande winkelpanden om te bouwen naar zorg- of woonfuncties. Dit soort transformaties komt nu te langzaam van de grond, mede vanwege de hoge ontwikkelingskosten en de lange terugverdientijd. Gemeenten hebben meer belang bij nieuwbouw, omdat de verkoop van grond hen juist geld oplevert. MKB-Nederland, VNO-NCW en LTO Nederland pleiten daarom voor een transformatiefonds van het rijk, dat kan zorgen voor de nodige cofinanciering van investeringen.

Nederland één stad

De ondernemersorganisaties zijn ook van mening dat middelgrote steden en dorpen meer en beter kunnen profiteren van de groeimarkt van (inter)nationaal toerisme; Nederland in het buitenland nog veel beter ‘verkopen’ als één grote stad, met een divers aanbod verdeeld over verschillende regio’s. Holland City, een concept ontwikkeld door het Nationaal Bureau voor Toerisme en Congressen met vele publieke en private partijen, biedt daarvoor een goed uitgangspunt. Daarvoor zijn extra investeringen nodig van zowel rijk, lokale overheden als ondernemers, aldus de ondernemersrorganisaties. Tegelijk zou ook het reizen per openbaar vervoer voor buitenlandse gasten een stuk eenvoudiger en voordeliger moeten worden.
Niet alleen voor buitenlandse toeristen maar ook voor de eigen inwoners is het verder van dat bestemmingen zowel binnen als buiten de Randstad beter en sneller bereikbaar worden. Een betere bereikbaarheid maakt aangesloten steden aantrekkelijker als woonlocatie voor kenniswerkers, die nu massaal naar de grote steden trekken.

Consulatiedocument
 
MKB-Nederland, VNO-NCW en LTO Nederland gaan de komende tijd op grond van een consultatiedocument in gesprek met een groot aantal relevante partijen om nog voor de verkiezingen een integraal plan te kunnen presenteren voor het nieuwe kabinet. Ook doet Hogeschool Fontys onderzoek onder zowel ondernemers als studenten, de volgende generatie. Uit de eerste enquêtes blijkt dat 88 procent van de studenten en 79 procent van de niet-studenten vinden dat de aantrekkelijkheid van een stad voor het grootste deel wordt bepaald wordt door een binnenstad. Een stad heeft dus een kloppend hart nodig.

Het consultatiedocument is te raadplegen op de websites www.mkb.nl en www.vno-ncw.nl.

24 oktober 2016

BRON:
VNO-NCW
Naar boven